دوستان گیتاریستی یك سری موضوع در مورد خوانندگی بود كه گفتم بد نیست برای لفرادی كه علاقه مند به خوانندگی هستند آن را بدانند.
قبلا یه سری مطالب در مورد تنفس و صدای خواننده گذاشتم حالا در ادامه میخوام در مورد تنفس صحیح در هنگام خوندن واستون مطالبی بزارم.......
توصیه میکنم تا اخر بخونید .......خیلی مفیده..........
بیشتر ما وقتی اواز میخونیم شیوه ی تنفسمون غلطه.......پس اگه این مطلب رو خوندید تعجب نکنید......ممکنه در اوایل نا امید بشین و دو باره همون شیوه ی قبلی رو ادامه بدین.......پس تو صیه میکنم که نا امید نشید و این روش رو ادامه بدین ............کم کم میفهمید که چقدر راحت میتونید گام های بالا رو بخونید......بازم میگم که نا امید نشید.....

تنفس شکمی
در تنفس معمولی که شما نیز در همین لحظه در حال انجام دادن آن هستید، در هر دم و بازدم قفسه سینه است که پر و خالی از هوا می شود(تکان می خورد).این روش تنفسی برای ادامه زندگی و زنده ماندن است ولی برای خواندن آواز به نوع دیگری از تنفس نیاز است که به تنفس شکمی معروف است.
شاید تا کنون کلمه تنفس شکمی به گوش شما نخورده باشد ولی مطمئنا بارها و بارها آن را دیده اید.کافی است به تنفس یک نوزاد بنگرید.در تنفس یک نوزاد به جای حرکت قفسه سینه، شکم است که حرکت دارد.از این رو از تنفس شکمی با عناوینی چون تنفس طفل، تنفس درست، تنفس اولیه، تنفس خدایی(از این جهت که نوزاد آموزشی در مورد تنفس ندیده و به صورت غریزی اقدام به این تنفس می کند) یاد می کنند.
بزرگسالان نیز در هنگام خواب بی اراده از این نوع تنفس استفاده می کنند.برای دیدن آن کافی است شکم بزرگسالی را که در حالت طاق باز خوابیده را مشاهده کنید.خواهید دید که برخلاف زمان بیداری فرد در هنگام دم و باز دم شکمش به حرکت در می آید.
تا اینجا با تنفس شکمی آشنا شدید، حال سوال اینجاست که تنفس شکمی چه مزایا و محاسنی دارد که باید در هنگام آواز از این نوع تنفس استفاده کرد؟
10 مورد مهم را برای شما توضیح میدهم
در هنگام تنفس شکمی شما می توانید هوای بیشتری را ببلعید.
کنترل شما بر هوای داخل بدنتان تا حد فوق العاده ای بیشتر می شود.شما بعد از مدتی تمرین این نوع تنفس به صورت کاملا غیر ارادی هوای خارجی برای تولید انرژی که در اینجا همان صدا است را کاملا کنترل کرده و با توجه به نیازتان و نوع و فرم آوازی از آن استفاده می کنید.این کنترل بر هوا و اکسیژن در تنفس شکمی اصلا قابل مقایسه با همین مورد در تنفس معمولی نیست.
تنفس شکمی حتی بر دیافراگ نیز تاثیر می گذارد.در باره این مورد در مقاله ای که به بحث دیافراگ پرداختیم کاملا صحبت خواهیم کرد.فقط در همین حد بدانید که لرزش ثانویه که بسیار پر کاربرد است به کمک هماهنگی تنفس شکمی و دیافراگ به وجود می آید.
ادای صحیح نت ها و تن ها
ادای درست هجا ها که در آواز کلاسیک و پاپ بسیار مهم است.البته رعایت هجاها در هر نوع سبک و ادبیات متفاوت است و از این رو به آموزش های دیگری نیز نیاز دارد.
بسیاری از تکنیک های آوازی چون سنگوپ های مختلف با تنفس شکمی صحیح تر و زیباتر اجرا می شود.
در سبک هایی که در آن خواننده در هنگام خواندن دارای حرکات فیزیکی فراوانی هستند این تنفس بسیار مهم تر و دارای شرایط خاص دیگیری نیز می باشد.
لرزش های افقی و عمودی صدا اگر با این نوع تنفس انجام شود بسیار زیبا تر جلوه می کند و زحمت تنظیم کننده و صدابردار را هم برای حذف کردن خش ها و فالژی های صدا از بین می برد!!!
بالا بردن تمرکز بر تمپو و فرم صدا
کشف ظرفیت ها و استعداد های صدایی نهفته در هر فرد.
و بسیاری از موارد دیگر. . .
حالا فکر می کنم همه شما دوستان کاملا متوجه اهمیت و ضرورت این نوع تنفس شده اید.کسانی که از این نوع تنفس در هنگام خوانندگی استفاده نمی کنند تا حد بسیار زیادی از ظرفیت های صدایی خود استفاده نمی کنند.
حالا که با معنی و محاسن وضرورت استفاده از این نوع تنفس آگاه شدیم به تمرین هایی برای یادگیری این تنفس می پردازیم.
در ابتدا لازم می دانم که بگویم انتظار نداشته باشید از همیین روز های اول بتوانید این نوع تنفس را در خواندن آواز کاملا رعایت کنید و تنفس شکمی نیز نیاز به تمرین فراوان دارد.
روش های زیادی برای تنفس شکمی ارائه شده است، در اینجا کامل ترین و در عین حال ساده ترین روش یرای تمرین تنفس شکمی را به طور کامل توضیح می دهم.روش های دیگری چون خوابیدن بر روی صندلی به طوری که کمر بر روی صندلی و پاها بر روی زمین باشد، استفاده از اجسام سنگین و گذاشتن بر روی قفسه سینه، روش چمباتمه زدن، استفاده از نی و لوله نیز برای تنفس شکمی وجود دارد ولی هرکدام از این روش ها یا بسیار سخت هستند یا از لحاظ علمی دارای عوارض و مشکلاتی برای بدن هستند.ولی روشی که در زیر آمده مرسوم ترین نوع آن است که در تمامی دنیا مورد استفاده قرار می گیرد.شاید بعد از این روش استفاده از صندلی بدون دسته در حالت خوابیده بهترین روش باشد.
وضیح مرسوم ترین روش تمرین تنفس شکمی:
در حالت ایستاده به دیواری تکیه دهید به طوری که باسن،شانه ها و پشت کمر کاملا به دیوار بچسبد. دست های خود را برروی پهلوی خود گذاشته به طوری که در شکل نشان داده شده است. حال اقدام به تنفس کنید ولی برخلاف تنفس معمولی که قفسه پر از هوا می شود و باد می کند در اینجا شکم است که باد می کند و پر از هوا می شود.به عبارت دیگر هنرجو احساس می کند هوا به جای آن که به قفسه سینه برود داخل شکمش شده و به اصطلاح شکمش باد می کند.توجه داشته باشید که از لحاظ زیست شناسی و فیزیولوژی بدن در واقع اینگونه نیست ولی توضیح کامل آن نیز از حوصله خارج است ولی در همین حد نیز که متوجه شویم در هنگام تنفس شکمی به جای باد کردن قفسه سینه از هوا شکم را از هوا باد می کنیم، کافی است.
شما در هر بار تنفس فقط و فقط باید هوا را به شکم خود هدایت کنید.در هنگام بازدم نیز باید هوا را کاملا آهسته آهسته و با آرامش از بدن خارج کرد.
سعی کنید در هر دفعه تمرین در هنگام بازدم هوای خروجی را را آهسته تر از شکم خود خارج کنید.به عبارت ساده تر دم و بازدم شما مدت زمان بیشتری به طول انجامد.
در مراحل پیشرفته تر شکم به طور افقی باد می کند و در هنگام دم شکم فشار قابل توجه ای را به دستان وارد می کند.
بعد از مدتی تمرین هنرجو احساس می کند بدنش گنجایش بیشتری برای دریافت هوا پیدا کرده و این احساس هرچه جلوتر می رود قوی تر و ملموس تر می شود.بله این حس کاملا درست است و سند علمی نیز دارد. بدن با دادن انعطاف بیشتر به کیسه های هوایی که از جنسی تیوپ مانند(پروتئین های الاستیک) ساخته شده ،ظرفیت هواگیری را افزایش می دهد.
ببینید در گیتار گام ها مشخص هستند منظور شما آكورد هاست در یك گام مشخص یا نه ملودیه ! » معمولاً وقتی شما گیتاریست می شی و به آكوردها مسلط می شین دیگه می دونین مثلاً بعد از آكورد لا مینور یا اكثراً سل ماژور میاد كه بعدش می تونه ر یا فا باشه و یا میتونه لا دیز ماژور و سی دیز ماژور باشه منظور كه ترتیب آكورد ها معلومه من چنتایی از دسته آكورد های هم خانواده یا مكمل رو براتون مینویسم امیدوارم استفاده كنید. اگه بازم سوال بود بپرسید.
اول تعریف گام رو می گیم :
گام مجموعه ای از نتهاست که با یکدیگر رابطه دارند وبه عبارت دیگر دارای فاصله های معینی از یکدیگرند.گام از مفاهیم بسیار مهم در موسیقی است و تئوری موسیقی بر اساس گام بنا شده است.هرگام میتونه بر اساس یک نت بنا بشه مانند گام لا مینور ویا گام دوماژور و...
بطور کلی گام در موسیقی به دو دسته تقسیم میشه:
گام مینور وگام ماژور و سایر گامها از این دو گام مشتق میشود مانند گام پنتاتونیک.
توجه کنید که تفاوت گامها از فاصله بین آنها نتیجه میشود.خوب بریم سر اصل مطلب:
اولین گامی که میخوام براتون بگم گام مینور است.
این گام که از ۷ نت تشکیل شده و قالب کلی اون به این شکل است:Foto1
گامتون با استفاده از این قالب گام مورد نظر رو بدست بیارید.
بطور مثال شما میخواهید گام لا مینور را بدست بیارید بنا بر این نت اصلی شما لا است.
از اونجایی که نت لا در فرت ۵ قرار گرفته بنابر این این قالب رو از فرت ۵ شروع میکنیم.که تصویر بالا نیز گام لا مینور را به شما نشون داده.
راستی این هم بگم که برای بدست آوردن گام باید از سیم۶ شروع کنید یعنی نت مورد نظر شما از این سیم شروع میشود و به ترتیب جلو میرویم .(در تصویر بالا از بالا به پایین سیم بم میشود)
در ضمن بگم که آهنگی گه در این گام ساخته میشود معمولا احساس غم وناراحتی را به شنونده القاء میکند.پس اگه خواستید آهنگ غم انگیز بسازید میتونین از این گام استفاده کنید.
نکته:گام نوازی یه تمرین بسیار مهم در بالا بردن سرعت و مهارت در انگشتان دست میباشد.
واقعیت اینکه بهترین گیتاریستهای دنیا هم هر روز این تمرین رو انجام میدن پس شما هم از امروز این تمرینو باید بزارید در برنامه روزانه زندگیتون.البته شما باید در همه گامهایی که بّه شما آموزش میدم تمرین گام نوازی رو داشته باشید.
آشنایی با گام ماژور:
گام ماژور یکی از مهمترین گامهای موجود میباشد.این گام برعکس گام مینورکه دارای حالت غم انگیز میباشد.القاءکننده حالت شادیست.پس اگه خواستید آهنگ شاد بسازید میتونید در این گام آهنگ بسازید.این گام نیز مانند گام مینور دارای ۷ نت میباشد .شکل این گام بروی دسته گیتار به این شکل میباشدoto2
شما میتونید با جابجا کردن این قالب بروی دسته گیتار گام ماژور هر نت مورد نظر را بدست بیارید.که نت اصلی شما از سیم ۶ گیتار شروع میشود .بطور مثال گام دوماژور از فرت ۸ شروع میشود ویا گام لا ماژور از فرت ۵ شروع میشود.بطور مثال شکل بالا بما گام دوماژور را نشان میدهد. قالب فوق را که میبینید از فرت ۸ شروع کردیم و گام دو ماژور را بدست آوردیم.
نکته: برای گام نوازی ترتیب اجرای نتها مهم میباشد مثلا گام دوماژور که از نتهای دو.ر.می.فا.سل.لا.سی تشکیل شده شما هم باید به همین ترتیب گام مورد نظر را بنوازید. (یاداوری:دراین شکل از بالا به پایین سیم بم میشود.)
گام پنتاتونیک مینور و ماژور:
گام پنتاتونیک مینور: این گام از ۵ نت تشکیل شده و از مهمترین گامها در موسیقی مدرن است.قالب کلی آن بروی دسته گیتار بصورت زیر استoto3
در این قالب ما میخواهیم گام لا پنتاتونیک مینور را به شما نشان بدیم.چون این گام از نت پایه لا واقع در سیم ۶ فرت ۵ (نت لا) شروع شده و به همین خاطر نام گام لا پنتاتونیک مینور میباشد.
سعی کنید که این قالب را انقدر تمرین کنید تا برای پیدا کردن نتهای گام نیازی به فکر کردن نداشته باشید و بدون مکث نتهای گام را بشناسید.
در ضمن این قالب را میتوانید در سراسر دسته گیتار جابجا کنید و گام مورد نظر را بدست اورید.
مثلا اگه شما گام دو پنتاتونیک مینور را بخواهید باید این قالب را از فرت ۸ سیم ۶ شروع کنید.
گام پنتاتونیک ماژور:این گام نیز مانند گام پنتاتونیک مینور از ۵ نت تشکیل شده و قالب کلی آن بروی دسته گیتار بصورت زیر میباشدoto4
گام ماژور
(scale) از صداهای اصلی سازندهٔ یک قطعهٔ موسیقی که زیر و بمهائی متفاوت دارند و به ترتیب از بم به زیر یا از زیر به بم مرتب شدهاند ساخته شده است. در دورههای مختلف و در فرهنگهای گوناگون، گامهای متنوع و متعددی بهکار گرفته شدهاند. گامهای اساسی موسیقی غرب از آغاز سدهٔ هفدهم تا آغاز سدهٔ بیستم گامهای ماژور و مینور (minor) بودهاند. این گامها در سدهٔ بیستم نیز همچنان کاربردی گسترده داشتهاند. گام آشنای دو - ر - می - فا - سل - لا - سی - دو نمونهای از گام ماژور است. این گام را بخوانید و توجه کنید که با خواندن آن، هفت صدای زیر و بم متفاوت پدید میآورید. و سپس به ”دو“ی بالائی - هشتمین صدا - میرسید که در حقیقت تکرار صدای اول در یک اُکتاو بالاتر است. اُکتاو فاصلهٔ میان اولین و هشتمین صدای گام است. گام ماژور میان صداهای متوالی خود الگوی معینی از فاصلهها دارد. میان صداهای متوالی یک گام غربی دو نوع فاصله یافت میشود. پردهٔ (whole step) و نیمپرده (half step). نیمپرده، کوچکترین فاصلهای است که بهطور موسوم در موسیقی غرب بهکار رفته است. فاصلهٔ پرده دو برابر نیمپرده است.
در نواختن گام ”دو ماژور“ فقط شستیهای سفید پیانو بهکار گرفته میشوند. فاصلهٔ میان نتهای ”می“ و ”فا“ و نتهای ”سی“ و ”دو“ نیمپرده است و میان شستیهای متناظر با ”می“ و ”فا“ و نیز ”سی“ و ”دو“ شستی سیاهی قرار نگرفته است. نمونهای که در آغاز این مبحث دیدیم، بر مبنای گام دو ماژور یا به بیان دیگر در تونالیتهٔ دو ماژور است.
گامی ماژور بر مبنای نت ”دو“ و شستیهای متناظر با آن بر پیانو
با مبنا قرار دادن هر یک از دوازده صدای محدودهٔ اُکتاو میتوان گامهای ماژور مشابهی ساخت. الگوئی یکسان از فاصلههای متوالی میتواند با
هر کدام از این صداها آغاز شود که به این ترتیب دوازده گام ماژور به دست آورد
دانگ در موسیقی چیست و به چه فاصله ای از نت ها دانگ می گویند. به طور کلی فاصله ی چهار نت متوالی موسیقی را یک دانگ می گویند. مثلا از نت “دو” تا نت “فا” را یک دانگ می گویند. بنابراین فاصله هشت نت متوالی موسیقی که یک گام می شود، شامل دو دانگ است. از نت “دو” تا نت “فا” دانگ اول، و از نت “سل” تا نت “دو” دانگ دوم است. ضمنا باید توجه داشت که تعداد هشت نت متوالی موسیقی را که از هر نتی شروع شده و به نت همنام ختم شده باشد به لفظ بین المللی ” اکتاو” نیز نامیده می شود
گام مینور
گام مینور در کنار گام ماژور، ایفاگر نقشی اساسی در موسیقی غرب است
گام مینور - مانند ماژور - از هفت صدای متفاوت و صدائی هشتم که تکرار صدای اول در یک اُکتاو بالاتر است تشکیل میشود اما الگوی فاصلههای آن با گام ماژور تفاوت دارد. الگوی مینور نیز میتواند بر هر کدام از دوازده صدای محدودهٔ اُکتو آغاز شود و به این ترتیب دوازده گام مینور بهدست میآید.
در اینجا مقایسهای میان یک گام ماژور و گامی مینور که هر دو با نت ”دو“ آغاز میشوند، انجام گرفته است:
گام مینوری که در این مثال نشان داده شده است یکی از گونههای سهگانهٔ گام مینور است که مینور طبیعی، نامیده میشود. دو گونهٔ دیگر، گامهای مینور هارمونیک و مینور ملودیک هستند. سه گونه گام مینور در الگوی فواصل سازندهشان تفاوتهائی دارند اما همگی میتوانند با هر صدائی از محدود اُکتاو آغاز شوند و چنانکه گفته شد، کیفیتی متضاد با گام ماژور پدید میآورند.
تفاوت مهم میان گام ماژور و مینور آن است که در گام مینور فاصلهٔ میان درجههای دوم و سوم فقط نیمپرده است. میان همین دو درجه از گام ماژور فاصلهٔ پرده وجود دارد. این تفاوت کوچک، کیفیت صوتی گام و حالت موسیقی مبتنی بر آن را به شدت دگرگون میکند.
کیفیت صوتی گام
موسیقی مبتنی بر گام مینور گرایش به کیفیتی جدی یا سودائی دارد. کموبیش تمام مارشهای عزا تونالیتهٔ مینور دارند.